CFD – Fark Sözleşmeleri

Fark Sözleşmesi (CFD - Contract for Difference), yatırımcının bir varlığın fiyat değişimi üzerinden işlem yapmasını sağlayan türev bir finansal üründür. 

Bu sözleşmelerde, yatırımcı varlığın kendisine sahip olmaz, sadece fiyatındaki artış ya da azalıştan kar veya zarar eder.

✅ CFD’nin Temel Özellikleri:

Temel prensip: Varlığın alım fiyatı ile satım fiyatı arasındaki fark üzerinden kar/zarar elde edilir.

Kaldıraç: Küçük teminatlarla büyük pozisyonlar açılabilir.

Kısa (short) ve Uzun (long) pozisyon açılabilir: 

Sadece fiyat artışından değil, düşüşünden de kazanç sağlanabilir.

Gerçek sahiplik yok: Altın, hisse senedi veya petrol gibi dayanak varlığa fiziksel olarak sahip olunmaz.

💡 Örnek:

Dayanak varlık: Apple hissesi

Apple hissesi 100$ iken CFD ile long (alış) pozisyon açtınız.

Fiyat 110$ oldu → 10$ kar

Fiyat 90$ oldu → 10$ zarar

Hisseyi almadınız, sadece fiyat farkından işlem yaptınız.

📌 CFD ile İşlem Yapılabilen Varlıklar:

Hisse senetleri

Endeksler (S&P 500, DAX)

Emtialar (Altın, Petrol)

Döviz çiftleri (Forex)

Kripto paralar

Tahviller

⚠️ CFD'nin Avantajları:

Hem yükselişten hem düşüşten kazanç potansiyeli

Kaldıraç ile yüksek getiri imkanı

Geniş ürün yelpazesi

7/24 işlem (bazı piyasalarda)

⚠️ CFD'nin Riskleri:

Kaldıraç nedeniyle yüksek risk

Volatilite kayıpları artırabilir

Gerçek varlığa sahip olmadığınız için temettü hakkı, oy hakkı vs. yok

Spread, swap ve işlem ücretleri olabilir

CFD’ler, yüksek risk-yüksek getiri barındıran gelişmiş yatırım araçlarıdır. Özellikle kısa vadeli al-sat işlemleri yapan yatırımcılar tarafından tercih edilir. Ancak kaldıracın yanlış kullanımı ciddi zararlar doğurabilir.

CFD, alıcı ve satıcı arasında yapılan ve satıcının alıcıya varlığın cari değeri ile sözleşme kapanış anındaki değeri arasındaki farkı ödemesini zorunlu kılan bir anlaşmadır. 

Alıcı uzun pozisyon almışsa ve fiyat farkı negatifse , alıcı satıcıya ödeme yapar ve bunun tersi de geçerlidir. 

CFD'ler, altta yatan varlığa sahip olmamıza gerek kalmadan altta yatan varlığın fiyat gelişimi üzerinde spekülasyon yapmamızı sağlayan finansal türevlerdir. 

Dünya çapında hem borsalarda hem de OTC piyasalarında işlem gören çok çeşitli finansal araçları kapsayan sözde bir türevdir. 

"Finansal türev" terimi, İngilizce "türetmek" kelimesinin anlamına dayanmaktadır. Bu nedenle, belirli bir varlığın bir türev türüdür. Bizim durumumuzda, dünya borsalarından birinde işlem gören seçilen finansal aracın bir türevidir. 

Bu finansal araca ayrıca bir hisse senedi, endeks, emtia, döviz çifti, kripto para birimi vb. olabilen bir altta yatan varlık da diyoruz. Türevlerin fiyatı tamamen altta yatan varlığın fiyatına bağlıdır.

CFD'lerin tarihi ve artıları/eksileri

CFD'ler için, ilk türevin ünlü Londra brokeri Smith New Court tarafından yaratıldığı yıl 1990'dır. 

Hisse senetlerinin fiziksel olarak bulundurulmasına gerek kalmadan hisse senedi ticareti yapmanın tüm avantajlarını sunan ve dezavantajlarını en aza indiren bir finansal üründü. 

Hisse senetleriyle karşılaştırıldığında, birkaç kat daha ucuzdu ve hisse senetlerinin daha önce ödünç alınmasına gerek kalmadan kısa pozisyonlar alınmasına izin veriyordu. 1990'ın sonunda, GNI adlı bir şirket, talimatları İnternet üzerinden ileterek doğrudan Londra Borsası'nda CFD sözleşmeleri ticareti yapmasına izin verildi.

CFD ticareti çok popülerdir ve birçok aracı kurum tarafından sunulur. CFD'ler, satışlar ve satın alımlar arasındaki fiyat farklarından kar elde etmek için işlem görür. Bu nedenle CFD'ler, her zaman konusu olan temel finansal varlığa bağlı olan finansal türevler arasındadır. Belirli temel varlık türü, her aracı kurum (aracı kurumlar, bankalar, vb.) tarafından kendi yeteneklerine göre belirlenir. Bu genellikle bir dünya borsasında işlem gören döviz çifti, hisse senetleri, hisse senedi endeksleri, emtialar, tahviller, faiz oranları vb.'dir.

Ana dezavantajı, CFD'ler için standart sözleşme şartlarının olmamasıdır, her sağlayıcı kendi sözleşme şartlarını kullanabilir, ancak önemli kısmı genellikle değişmeden kalır . Düzenleme eksikliği, CFD ticaretinin Amerika Birleşik Devletleri'nde yasaklanmasının ana nedenidir.

Ancak, biz bir broker olmadığımız için, ABD'li yatırımcılar bile FTMO ile CFD ticareti yapabilirler.

 Dolayısıyla CFD, daha önce de belirttiğimiz gibi, satıcı tarafı ile alıcı tarafı arasında sözleşmesel bir düzenleme teşkil eder.

CFD'lerin uzun vadeli tutulması

CFD'leri daha uzun süre açık tutmak mümkündür, ancak CFD'lerin süresi dolmasa bile, yatırımcının gecelik tutma için takas ücreti ödeyebileceği unutulmamalıdır . Takasın büyüklüğü, işlem yaptığımız para birimlerinin bulunduğu ülkelerin merkez bankalarının faiz oranlarına dayanır. Oranlar arasındaki fark ne kadar büyükse, takas da o kadar büyük olur. Takas, daha yüksek faiz oranına sahip para biriminde uzun pozisyon tutulduğunda pozitiftir, yatırımcı daha yüksek faiz oranına sahip para biriminde kısa pozisyon tuttuğunda ise negatiftir. Bu nedenle, takas farklı para birimi çiftleri için farklılık gösterir. Büyüklüğü ayrıca aracı kuruma (likidite sağlayıcısına) bağlıdır.

Kural olarak, takas ücreti İngiltere saatiyle 22:00'de alınır; ancak bu durum aracı kurumdan aracı kuruma farklılık gösterir ve hesabınızın özel şartlarını her zaman doğrulamanız gerekir.

CFD ticareti yapmanın temel nedenleri

CFD'ler, klasik yatırım ürünleri de sağlayan birçok brokerda mevcuttur. CFD sözleşmeleri için hiçbir zaman bir temel varlığa sahip olmadığınız için, endeksler gibi perakende bir yatırımcı için pazarlık konusu olmayan piyasalarda işlem yapabilirsiniz. CFD sözleşmeleriyle, yükselen bir fiyattan ve fiyatın düşmesinden faydalanabilirsiniz. Çoğu hisse senedi CFD'si de açığa satılabilir ve geleneksel yatırımlar için normalde yapacağınız gibi hisse senedi ödünç almanız gerekmez. CFD ticareti son derece hızlı yapılabilir. Bu, brokerin yürütme süresine bağlıdır. İyi bir ticaret platformunun canlı bir piyasa veri akışına sahip olduğunu ve çeşitli otomatik ticaret sistemlerinin bu veri değişikliklerinde anında mantıklarını çalıştırabileceğini bilmelisiniz.

CFD sözleşmeleri kaldıraçla işlem görür, bu nedenle kısa vadeli oynaklık dalgalanmaları üzerinde spekülasyon yapmak için yüksek başlangıç ​​sermayesine ihtiyacınız yoktur. Bu, emri açmak için pozisyon değerinin yalnızca bir kısmına ihtiyacınız olduğu ve sermayenizin bir kısmını diğer amaçlar için, örneğin diğer CFD'leri scalping yapmak için kullanabileceğiniz anlamına gelir. Ancak, kaldıraç bir işlem açmak için gereken marjı azaltırken, varsa kârların kaldıraçsız işlem yapmaktan önemli ölçüde daha yüksek olabileceğini unutmamalısınız. Açıkçası, aynı şey kayıplar için de geçerlidir. Ayrıca, temel varlığı fiziksel olarak satın almasanız bile temel piyasalara maruz kaldığınızı ve farklı riskler olduğunu da unutmamalısınız.

CFD ve Vadeli İşlemler

Diyelim ki çok popüler Alman DAX'ını vadeli işlem piyasalarında işlem yapmak istiyoruz. Büyük oynaklık nedeniyle, günlük marj sözleşme başına yaklaşık 13.000 €'dur (2018'den itibaren). Günlük marj, işlemi açmak için hesaptaki rezerv mevduatıdır. Pozisyonu gece boyunca tutarsak, marj 21.000 €'nun çok ötesine ulaşır.

Peki ya komisyonlar?

CFD ticareti için komisyonlar eskiden Vadeli İşlemlerden daha fazlaydı, ancak bugün durum belirsiz. Örneğin, FTMO müşterileri hisse senedi endeksleri, kripto veya vadeli işlemler için sıfır komisyonla CFD sözleşmelerine erişebilir. Ancak gerçek şu ki, veri akışı ve platformlar için ödeme yapılması nedeniyle Vadeli İşlem ticareti hala finansal olarak çok daha zordur.

Çoğu perakende yatırımcının başlangıçta DAX ticareti için ayıracak 21.000€'sunun olmadığını düşünmek önemlidir. CFD'nin vadeli işlemler yerine en iyi avantajı burada ortaya çıkar. Pozisyonları bölmek, DAX'ı çok daha küçük sermaye gereksinimleriyle ticaret etmemizi sağlar. Risk alma perspektifinden bakıldığında, DAX'ı CFD aracılığıyla ticaret etme olanağına sahip olmak daha da önemlidir.

Yukarıdaki tablonun son sütununda, CFD üzerinden işlem gören 0,2 lot büyüklüğündeki DAX pozisyonunu görebiliriz. CFD'lerin güzelliği, küçük bir sermayeyle çoklu sözleşmelerle çalışma olanağındadır. İki farklı kar hedefimiz varken 0,2 lotluk en yüksek pozisyonu işlem yaparsak, CFD her biri 0,1 lot olmak üzere iki kez girmemize ve gerekli parametreleri ayrı ayrı ayarlamamıza olanak tanır.

Son olarak, vadeli endekslerin CFD'ler aracılığıyla ticaretinin tüm piyasalar için uygun olmadığını ve bunun ilişkili maliyetlerden kaynaklandığını belirtmek önemlidir. Bu, daha çok daha küçük karlar hedefleyen kısa vadeli yatırımcılar içindir. DAX endeksinden bahsedecek olursak, spread ile günlük aralık arasındaki oran aslında çok iyidir. Bu, DAX'ı CFD aracılığıyla ticaret yapmak için ideal bir piyasa yapar. CFD'ler için günlük ticaret için diğer en uygun piyasalar Nasdaq veya altındır.