Finansal Piyasalarda İşlem Gören Enstrümanlar
Bu derste, finansal piyasalarda ve kurumlarda işlem gören enstrümanlara bir göz atacağız.
Bunlar hisse senetleri, döviz çiftleri, hisse senedi endeksleri, emtialar ve kripto paralardır. Bunların özellikleri nelerdir ve bunlar hakkında ne bilmelisiniz? Hadi öğrenelim!
Hisse senetleri
Hisse senedi, sahibinin şirketin hissedarı olduğu bir menkul kıymettir. Bir hissedarın farklı hakları vardır. Örneğin, şirketin karına temettü şeklinde katılma hakkına sahiptir, ancak aynı zamanda şirketin yönetimine katılma hakkına sahiptir, diğerlerinin yanı sıra, genel kurulda oy kullanma veya tasfiye durumunda şirketin tasfiye bakiyesine katılma hakkına sahiptir.
Hisse senetleri neden alınıp satılır?
Öncelikle, şirketlerin borsada hisse satarak sermaye artırmaları için bir teşvik vardır. Yatırımcı motivasyonu kaynaklarını değerlendirmektir. Şirketin yükümlülükleri, hissedarlar tarafından yalnızca hisse fiyatının satın alınan miktarla çarpımı olan payları ile garanti altına alınır.
Hisse Senedi Türleri
Hisse senetlerini form açısından şu şekilde ayırıyoruz:
Kağıt hisse senetleri – fiziksel belgeler
Maddi olmayan hisseler – elektronik kayıtlara girilen hisseler
Gerçek veya tüzel kişi adına düzenlenmiş hisse senetleri veya hamiline yazılı hisse senetleri anonim olup günümüzde kullanılmamaktadır.
Hisse senetleri nasıl alınıp satılır
Hisse senetleri borsalarda ve CFD'ler aracılığıyla alınıp satılabilir. Hisse senetleri tamamen çevrimiçi olarak alınıp satılır.
Önemli hisse senetlerine örnekler: Microsoft, Apple, vb. Bazı hisse senetleri için blue chip terimini kullanırız . Bunlar, borsada işlem gören, istikrarlı büyüme gösteren ve düzenli olarak temettü ödeyen en büyük ve en karlı şirketlerin hisse senetleridir.
Döviz çiftleri
Döviz çiftleri, günlük "7,5 trilyon dolar" hacmiyle (2022'de) en büyük piyasa olan döviz borsasında (Forex olarak da bilinir) işlem görür . Kaynak: bis.org Bir döviz çifti, bir para biriminin baz para birimi, diğerinin ise teklif para birimi olarak adlandırıldığı iki para biriminden oluşur.
Dövizleri, bir dövizin diğer dövize karşı güçlenmesi üzerine spekülasyon yaparak işlem yapıyoruz. Dövizlerin ilişkisini, en popüler ve en sık işlem gören çift olan EURUSD döviz çiftiyle açıklayabiliriz. Bu durumda, baz döviz euro ve karşıt döviz ABD dolarıdır.
EURUSD paritesinin 1.12 seviyesinde olması ne anlama geliyor?
Bu, 1 euro satın almak için 1,12 USD'nin gerekli olduğunu gösterir. Kur her zaman baz para biriminin birimidir.
Döviz çiftleri 3 kategoriye ayrılır: majörler, minörler (veya çaprazlar) ve egzotikler.
Döviz çiftlerinin diğer örnekleri: USDJPY, AUDUSD, EURCHF.
Döviz çiftleri, temel unsurlara bağlı olarak yüksek likidite ve sıklıkla oynaklık ile karakterize edilir. Fiyat genellikle günlük %1-2'ye kadar hareket eder.
Hisse senedi endeksleri
Hisse senedi endeksi, bir borsada işlem gören birçok farklı enstrümanın toplamıdır. Hisse senedi endeksi, ülkenin belirli bir segmentinin veya ekonomisinin gelişiminin bir göstergesidir. Çoğu zaman, belirli bir borsada işlem gören hisse senetlerinin değerini yansıtan hisse senedi endekslerimiz vardır. Örneğin, Frankfurt Borsası'nın en ünlü hisse senedi endeksi - DAX, 40 en önemli seçilmiş Alman şirketinin hisse senedi fiyatından oluşur. (BMW, Adidas, BASF, Bayer, Lufthansa, Siemens).
Hisse senedi endekslerine örnekler: Dow Jones Endüstri Ortalaması, S&P 500, FTSE 100.
Hisse senedi endekslerinin değeri, endekste yer alan tüm hisse senetlerinin hareketine bağlı olarak değişir.
Genel olarak endeksler istikrarlı bir yatırım aracıdır. Kural olarak, herhangi bir bireysel hisse senedi unvanı gibi oynak değildirler. Bu nedenle, endekslere yatırım yatırımcılar arasında giderek daha popüler hale geliyor.
Emtialar
Emtiaları, kalite farkları olmayan piyasalarda ticareti yapılan mallar olarak tanımlayabiliriz. Farklı tedarikçilerden gelen teslimatlar karşılıklı olarak ikame edilebilir. Örneğin, bir emtia, birçok farklı yolla ve farklı fiyatlarla üretilen bir araba olamaz. En iyi bilinen ticareti yapılan emtialar ham petrol, altın ve doğal gazdır, ancak ayrıca kahve, mısır, portakal suyu vb.
Piyasada iki tür tüccar vardır; birincisi (aynı zamanda azınlıktadır) yalnızca fiyat gelişimi üzerine spekülasyon yaparken, diğerleri gerçekten o belirli emtiayı satın alırlar.
Örneğin Starbucks, borsa aracılığıyla kahve tedariğini bir yıl önceden güvence altına alıyor.
Emtialar için daha büyük riskler almamız gerekir; fiyatları iklim değişikliğine, küresel kaynak kesintilerine, ticaret savaşlarına vb. bağlıdır. Bazı emtiaların belirli bir ekonominin belirli para birimiyle ilişkili olduğunu anlamak önemlidir. Döviz çiftleri ve emtialar arasındaki fiyat gelişmelerinin korelasyonu:
Ham petrol – Kanada
Altın, demir cevheri – Avustralya
Süt ürünleri – Yeni Zelanda
Doğal gaz – Katar
Dünya gündemini, makroekonomik verileri, nüfus artış taleplerini vb. takip etme ihtiyacı da var.
Kripto paralar
Kripto paralar bir tür dijital para veya başka bir deyişle elektronik paradır. En büyük sorun veya başka biri için avantaj, elektronik paranın düzenlenmemiş olmasıdır. En ünlüsü Bitcoin'dir; diğerleri Dash, EOS, Ethereum, Ripple, Litecoin vb.'dir. Kriptoların fiyat değişimleri çok diktir - örneğin Bitcoin 2021'de 29.000 ila 64.000 dolar arasındaydı.